Nguyễn Thị Thùy Linh, cựu sinh viên lớp 07NV (khóa 2007)  ngành Ngôn ngữ Nhật của Trường Đại học Hùng Vương Tp.HCM hiện đang làm thông dịch viên tại một công ty thuộc tập đoàn của Nhật Bản, ngoài ra bạn cũng đang làm thêm công tác giảng dạy tiếng Nhật tại trường học. Thời đại học, Thùy Linh là sinh viên giỏi 4 năm liền, thủ khoa ngành Nhật ngữ năm 2011 , được nhận phần thưởng trong chương trình “Vinh danh Thủ khoa” năm 2011 của Ngân hàng Đông Á. Năm 2014, Thùy Linh tham dự khoá tu nghiệp 6 tháng dành cho giáo viên tại quỹ giao lưu Quỹ Giao lưu Quốc tế Nhật Bản (The Japan Foundation).  Đây là khóa học rất bổ ích khi bạn có cơ hội học tập về đào tạo Tiếng Nhật và nâng cao trình độ  Tiếng Nhật, bên cạnh đó bạn cũng có thời gian trải nghiệm thú vị về nền văn hoá và giáo dục Nhật Bản. Hiện Thùy Linh đã lấy được chứng chỉ năng lực Nhật ngữ N1.

Trong cuộc trò chuyện với Cô Võ Thị Bạch Liên (Khoa Ngoại ngữ – HVUH), ngoài lời chúc mừng đến các tân sinh viên khóa 2018 ngành Ngôn ngữ Nhật của Khoa Ngoại ngữ Trường Đại học Hùng Vương Tp.HCM, Thùy Linh cũng bồi hồi nhớ lại khoảng thời gian sinh viên của mình tại HVUH và  hy vọng những chia sẻ của bạn dưới đây sẽ giúp ích nhiều cho các bạn tân sinh viên học ngành tiếng Nhật.

HỌC TIẾNG NHẬT Ở ĐẠI HỌC CÓ KHÓ KHÔNG?

Năm thứ nhất, điều mình bỡ ngỡ nhất đó là cách học ở đại học. Khi mới vào học kỳ một, sinh viên sẽ lập tức làm quen với bảng chữ cái tiếng Nhật. Do không quen với cách học liên tục và phải nhớ ngay kiến thức nên thời gian đầu mình đã bị choáng và không bắt nhịp được với tiết học. Mình còn nhớ khi cô giáo sử dụng card cho luyện tập, mình lúc nào cũng lắp bắp, chữ này nhầm với chữ kia, đọc không đúng gì cả. Mãi sau này mới nhận ra mình đang học ngoại ngữ chứ không phải một môn đại cương hay tự nhiên, tất cả kết quả đều do sự cố gắng luyện tập của bản thân mình.

Khi còn là sinh viên, ngay cả khi học với giáo viên bản xứ, mình cũng gặp khó khăn với kỹ năng nghe và nói. Không biết phải nói gì, bắt đầu từ đâu và làm sao kết thúc câu chuyện. Rồi khi giáo viên nói, mình nghe tiếng được tiếng mất, có khi mình hoàn toàn không nghe được luôn. Do đó mình quyết định “Ăn ngủ cùng tiếng Nhật”.

KINH NGHIỆM TỪ CÔNG VIỆC THÔNG DỊCH VIÊN

Khách quan, điềm tĩnh trong công việc

Để trở thành một thông dịch viên, các yêu cầu liên quan đến khả năng nghe nói là bắt buộc cần thiết. Khi bản thân mình trở thành người đứng giữa, bạn giống như trở thành miệng và tai của hai bên, nên chúng ta cần có sự điềm tĩnh. Một điều mình học được đó là không được đưa cảm xúc của mình vào câu chuyện của 2 bên. Có nghĩa là bạn không đưa những ngữ điệu, câu nói của bản thân mình vào. Vì khi mình dùng chỉ 1 từ sai, nó sẽ trở thành tảng đá cản trở giao tiếp của 2 bên.

Nguyễn Thị Thùy Linh (hàng trên: đầu tiên từ phải qua) tham gia khóa tu nghiệp dành cho giáo viên tại Quỹ giao lưu quốc tế Nhật bản -The Japan Foundation.

Đồng thời bạn cũng không được phát sinh cảm xúc, tức là bạn biết được một thông tin “hot”, một câu chuyện buồn, bí mật… Bạn không nên lưu giữ lại nội dung đó, suy nghĩ hay đặt bản thân mình vào. Mình là người đứng giữa, khi câu chuyện kết thúc, tức mình đã hoàn tất một phần công việc. Nếu những nội dung đó cứ ngày qua ngày lắp đầy tâm trí bạn thì chắc chắn đến một thời điểm, cảm giác chán ghét sẽ hình thành trong bạn…

Kỹ năng tiếng Nhật

Về kỹ năng liên quan đến năng lực tiếng Nhật, chắc mỗi người trong chúng ta ai cũng từng thấy hình ảnh người thông dịch viên: tay họ luôn ghi chú, tập trung cao độ và truyền đạt nhanh chóng sau khi tiếp nhận thông tin. Thật sự rất “ngầu” luôn phải không các bạn. Để có thể truyền đạt tốt, đầu tiên mình cần có vốn từ tốt, khả năng nói lưu loát và chuyển ngữ nhanh. Đây là những kỹ năng mà dù đọc đâu đó, ta cũng dễ dàng bắt gặp nó phải không?

Hầu như mọi người đều có lời khuyên cho chúng ta là muốn dịch tốt thì phải có vốn từ tốt, nghe tốt. Các kỹ năng đó là cần thiết nhưng với những sinh viên mới ra trường thì thường là không hoàn hảo. Kiến thức có, nhưng va chạm chưa có thì đợi đến khi mình có vốn từ nhiều thì có lẽ thời gian đã quá lâu rồi.

Học mỗi ngày là công việc của thông dịch viên

Do đó khi vào môi trường mới, dù bạn có N3, N2 hay N1 thì việc bạn phải “học lại” là điều đương nhiên. Những kiến thức học ở trường là những kiến thức căn bản nhất chứ không sâu nhất nên chúng ta phải từ nền móng đó, mà tự nỗ lực vun đắp thêm. “Học mỗi ngày” là công việc của thông dịch viên, đó là suy nghĩ của mình.

Ngay cả tiếng Việt, nhiều khi có những từ mà chúng ta chưa biết hết, nhất là khi đi sâu vào từng chuyên môn, lĩnh vực, ngành nghề khác nhau. Ví dụ, bây giờ người ta mở 1 cái tủ lạnh ra, bày ra trước mặt mọi người toàn bộ các chi tiết phụ tùng bên trong, liệu chúng ta biết được bao nhiêu chi tiết và nói được tên bằng tiếng Việt? Do đó, thực sự mình rất thấm và hiểu rằng phải học từng ngày là cách duy nhất. Thực ra đây cũng chính là câu hỏi mà bản thân mình cũng từng bị hỏi từ một người Thầy đáng kính và có ảnh hưởng đến mình nhất – Thầy Võ Chính Trung (Trưởng Ngành Tiếng Nhật – HVUH).

CÁC KỸ NĂNG CẦN THIẾT CHO TIẾNG NHẬT

Kỹ năng Nói

Về mặt kỹ năng, ngoài khả năng nói, mình nghĩ quan trọng là cách truyền đạt sao cho 2 bên hiểu nhau. Nghĩa là bạn phải ứng biến từ ngữ sao cho phù hợp. Khi có một từ vựng nào đó mà mình chưa biết, không biết phải dịch thế nào, bạn hãy tìm những từ tương đương hay nội dung khác để diễn đạt ý người nói là gì. Để có thể làm được như thế, bạn cần vốn từ phong phú, biết nhiều từ có nghĩa giống nhau và dùng thay thế cho nhau được.

Kỹ năng Nghe

Còn lại đó là khả năng nghe, cũng như nói thì khi bạn có môi trường tiếp xúc, chắc chắn bạn sẽ tiến bộ thôi. Nên ngoài tiếng Nhật, bạn cần luyện cách truyền đạt, cách sử dụng từ ngữ nhất là khi cho người Việt, rèn luyện sự tự tin khi dịch nhé!

Những ngày đầu chập chững làm thông dịch cho người Việt và người Nhật, do còn yếu trong kỹ năng nghe nên có lúc mình không hiểu bên phía người Nhật muốn nói gì. Và cũng có khi dẫn đến sai lầm là nội dung câu chuyện khác đi. Trong trường hợp này, mình cần xác nhận lại nội dung mình nghe được rồi mới dịch. Có như vậy sẽ không gây ra sai sót đáng tiếc. Bên cạnh đó là khó khăn về vốn từ. Do đặc thù ngành nghề của công ty mà sẽ có lượng từ nhiều, khó mà trước giờ mình chưa gặp qua. Nên khi đi làm trong một môi trường mới, các bạn nên tìm hiểu về lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh, sản xuất của công ty mình làm để trau dồi thêm từ vựng mới nhé các bạn!

Kỹ năng khó nhất – Chuyển ngữ

Thực sự mình thấy kỹ năng nào cũng đòi hỏi phải có sự trải nghiệm nhưng đối với cá nhân mình thì khó nhất đó là khả năng chuyển ngữ. Do bản thân chúng ta là người Việt, khi dịch cần phải có sự trau chuốt về từ ngữ. Trong quá trình dịch cho 2 bên hiểu được nhau, bạn nên chú ý cách dùng từ của họ. Bạn tự sàng lọc và chọn từ nào là phù hợp và mặc định từ ngữ trong trường hợp nhất định đó. Như vậy bạn sẽ sử dụng được từ phù hợp và chính xác hơn.

Công việc hiện tại của mình là thông dịch viên tại một công ty thuộc Tập đoàn của Nhật Bản. Thời gian đầu mình gặp rất nhiều khó khăn vì không biết từ chuyên môn. Ngoài ra, mình không biết quy trình trong sản xuất nên những từ chuyên ngành mà mọi người trong công ty sử dụng mình không hiểu. Có những lúc mình nghe một câu tiếng Việt mà không hiểu người nói muốn nói gì. Rồi có lúc mình dịch cho người Nhật thì người Nhật cũng không hiểu mình nói gì. Đó là những khó khăn ban đầu mà nhiều khi mình tưởng không vượt qua được. Nhưng nhờ mình có được một người sếp tốt, luôn chỉ bảo tận tình nên dần dần cũng vượt qua rào cản khó khăn đó. Sếp mình thường hay nói với mình là “Cái gì không hiểu thì cứ nói không hiểu, đừng ậm ừ cho qua”.

Nguyễn Thị Thùy Linh cũng tham gia giảng dạy tại Trường Nhật ngữ Hinata – Bình Dương

Từ khi bắt đầu công việc, mình nhận ra nhiều thứ. Dù chuyên ngành là tiếng Nhật nhưng nếu bạn đi dạy thì sẽ cần một kỹ năng phù hợp, còn khi làm thông dịch bạn cũng cần một kỹ năng khác phù hợp với đặc thù công việc. Nếu các bạn có ý định trở thành một thông dịch viên, các bạn hoàn toàn có thể tự tin vào kiến thức mình học được ở trường lớp. Điều quan trọng đó là các bạn cần phải trau dồi mỗi ngày để kiến thức ngôn ngữ phong phú hơn nhé.

Chúc các bạn thành công trên con đường học vấn và công việc sau này!

(Nguyễn Thị Thùy Linh)

 

Cùng chuyên mục